Кога зборуваме за витамини важни за здравјето на коските и кардиоваскуларниот систем, најчесто се споменуваат витамин Д, калциум и магнезиум. Сепак, постои еден „заборавен“ херој во светот на нутрицијата – витаминот К2. Иако долго време бил во сенка на својот попознат „роднина“ – витаминот К1, денес науката сѐ повеќе ја препознава неговата клучна улога во спречување на калцификација на артериите и зацврстување на коските.
Што претставува витаминот К2?
Витаминот К2 (менахинон) е масторастворлив витамин кој игра суштинска улога во активирањето на одредени протеини одговорни за транспорт и насочување на калциумот во телото. За разлика од витаминот К1, кој е главно одговорен за коагулација на крвта и се наоѓа во лиснати зеленчуци, К2 се наоѓа во ферментирана храна како нато (јапонски производ од соја), зрело сирење, жолчка од јајце и одредени видови месо.
Витаминот К2 и здравјето на коските
К2 го активира остеокалцинот – протеин кој им овозможува на коските да врзат калциум. Без доволно К2, остеокалцинот останува неактивен, што значи дека калциумот не се складира правилно во коскеното ткиво. Резултат? Ослабен коскен систем и зголемен ризик од остеопороза и скршеници, особено кај постарите лица.
Комбинацијата од витамин Д3 и К2 се покажала како исклучително ефикасна – Д3 го зголемува апсорбирањето на калциум, додека К2 се грижи калциумот да се насочи кон коските и да не заврши во меките ткива.
Минерал за поддршка: Калциумот е основата на коскеното здравје, но без К2, неговиот ефект е ограничен.
Дополнително, магнезиумот игра важна улога во коскениот метаболизам, бидејќи делува како кофактор за ензими кои го регулираат балансот на калциум и фосфор во телото. Недостатокот на магнезиум може да го наруши функционирањето на К2 и да доведе до пореметувања во коскената структура.
Витаминот К2 и здравјето на срцето
Кога калциумот не се насочува правилно, може да се таложи во артериите – процес познат како артериска калцификација. Ова е еден од главните фактори за развој на атеросклероза, срцеви заболувања и срцев удар. Истражувањата покажуваат дека витаминот К2 ја инхибира оваа калцификација преку активирање на протеин наречен MGP (Matrix Gla Protein), кој ја спречува минерализацијата на ѕидовите на крвните садови.
Во едно 10-годишно истражување, се покажало дека лицата кои внесувале најмногу К2 имале до 50% помал ризик од смрт поврзана со срцеви заболувања.
Витамин за поддршка: Витаминот Д, како што споменавме, е идеален партнер на К2 за оптимално здравје на коските и срцето.
Колку витамин К2 ни е потребен?
Точната дневна препорачана доза за витамин К2 сѐ уште не е строго дефинирана, но се смета дека внес од 90–120 микрограми дневно е доволен за одржување на здрав метаболизам на калциум. За терапевтски цели, како спречување на калцификација или подобрување на густината на коските, понекогаш се користат и повисоки дози – но секогаш под лекарски надзор.
Кои се најдобрите извори на витамин К2?
- Нато – Најбогат извор на менахинон-7 (МК-7), форма на К2 со најдолг полуживот.
- Зрело сирење – Како гуда или ементалер.
- Жолчка од јајце – Од органски и слободно одгледувани кокошки.
- Дроб (особено пилешки или говедски)
- Суплементи – Достапни во форма на МК-4 и МК-7.
Комбинации што го зголемуваат ефектот
За најдобар ефект, препорачливо е да го комбинирате витаминот К2 со:
- Витамин Д3 – За зголемена апсорпција на калциум.
- Магнезиум – Поддржува околу 300 ензимски процеси, вклучувајќи ги и оние поврзани со апсорпција на минерали.
- Калциум – За изградба на коскената структура, но само доколку има доволно К2 и Д3.
- Цинк – Минерал кој учествува во формирањето на коскената маса и зајакнување на имунолошкиот систем.
Витаминот К2 е клучен, но често занемарен играч во одржувањето на силни коски и здраво срце. Без него, калциумот може да заврши на погрешно место – во артериите наместо во коските. Внесувањето на доволни количини К2 преку храна или суплементи, особено во комбинација со витамин Д3, магнезиум и цинк, може значително да го подобри квалитетот на живот и да превенира хронични заболувања. Ако се грижите за вашето здравје – не заборавајте на витаминот К2.
